Popullsia në Kosovë prej vitesh është në tkurrje, kanë treguar të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), të prezantuara në tryezën e organizuar të enjten me temën: “Ulja e fertilitetit në Kosovë: Çka po ndodh dhe çka mund të bëjmë”.

Të dhënat e shpalosura në tryezën e organizuar nga ASK-ja dhe Programi për Popullsi dhe Zhvillim (UNFPA) kanë treguar se në vitin 1986 në Kosovë ka pasur 56.283 lindje, teksa më 2019 kjo shifër ka rënë në 25.794. Sipas këtyre të dhënave, rënie është shënuar edhe në numrin e vdekjeve – nga 20.311 më 1999, në 14.845 më 2019.

Ilir Berisha, ushtruesi i detyrës së kryeshefit të ASK-së, ka thënë se rënia e shkallës së lindjeve është e ndërlidhur me migrimin. Ai ka thënë se rënia e natalitetit është dukuri që po i prek edhe vendet e tjera të rajonit dhe më gjerë, porse ka shtuar se këto shtetet i kanë ndërmarrë me kohë masat e nevojshme.

“Statistikat tona na tregojnë se kemi rënie të lindjeve në Kosovë, kjo lidhet me fertilitetin dhe migrimin. Ne besojmë që do të dalim më të pajisur për këtë dukuri nga ky diskutim. Kjo dukuri është prezente në të gjithë rajonin dhe më gjerë, vendet e rajonit i kanë marrë hapat me kohë. Përpos që lindjet kanë rënie, edhe migrimi është në rritje”, ka deklaruar Berisha.

E Visare Mujku-Nimani, udhëheqëse e Zyrës në Kosovë të Fondit për Popullsi të Kombeve të Bashkuara, ka bërë thirrje për ndryshim urgjent të politikave, teksa ka paralajmëruar për rrezikun e largimit të gjysmës së të rinjve nga Kosova, pas liberalizimit të vizave nga 1 janari i 2024-s.

“Brenga e të gjithëve është se çfarë do të ndodhë, sepse popullsia po zvogëlohet. Orientim është se çfarë po bëjnë shtetet e tjera që janë prekur, çfarë masash duhet të merren dhe cilat nga to kanë pasur sukses. Shtete që janë ballafaquar me këtë problematikë kanë vërtetuar dhe kanë bërë ndryshime në politika, si në edukim, pushimin e lehonisë, pushimin prindëror. Ne si Kosovë po presim tash shumë se çka do të ndodhë me liberalizim vizash, që do të ketë emigrim të madh të të rinjve, do të zbrazet Kosova”, ka thënë Mujku-Nimani.

Avni Kastrati, nga ASK-ja, ka thënë gjatë diskutimeve se norma e fertilitetit gjatë vitit 2020 ka shënuar rënie në 1.7 krahasuar me 6.4 sa ishte në vitin 1960. Kjo, sipas tij, përbën një tregues se popullsia në Kosovës është në rënie e sipër. Ndërkaq profesoresha e Universitetit të Prishtinës (UP), Mimoza Dushi, ka theksuar që ndonëse Kosova më herët ka pasur shkallën më të lartë të lindjeve krahasuar me vendet e tjera të rajonit, ulja aktuale në shifra është reflektim i migrimit.

“Nga viti 1948 deri vitin 2011, për sa i përket numrit të lindjeve në këto periudha, Kosova ka pasur rritje të lindjeve krahasuar me vendet e rajonit. Shkalla e fertilitetit të përgjithshme gjatë viteve 2013–022 në Kosovë është 2.1, që është shkalla më e lartë krahasuar me vendet e rajonit. Ka burime të tjera që tregojnë se shkalla e lindshmërisë në Kosovë ka shënuar rënie. Në Kosovë shkaktari kryesor i zvogëlimit të numrit të popullsisë është migrimi, jo lindshmëria”, ka deklaruar Dushi.

E Sevdie Spahiu, nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike (IKSHPK), ka thënë se problem tjetër që reflektohet në shifra është mosedukimi i të rinjve mbi shëndetin seksual dhe atë riprodhues.

“Lindshmëria ka rënë, faktorët e rënies u cekën, por ajo që është e rëndësishëm është që kjo varet prej shumë faktorëve. Ajo çka është me rëndësi, ne si Institut duhet të punojmë sa më tepër me të rinjtë sa i përket shëndetit seksual dhe riprodhues. Ne mbajmë trajnime me shkollat e mesme. Ajo çka është e rrezikshme është shtatzënia e padëshirueshme, andaj duhet që të punohet me të rinjtë, pasi këto janë tema tabu në familjet tona”, ka theksuar ajo.

The post Shprehet drojë se liberalizimi i vizave “do ta boshatisë” Kosovën appeared first on Prizreni Sot.

Ish kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu thotë se vetëm në vitin 2022 kanë ikur afër 60 mijë persona.

Ndërsa, kryetari i Aleancës Kosovare të Bizneseve, Agim Shahini, vlerëson se ikja e tyre e varfëron Kosovën në gjithë parametrat ekonomikë. Ata po kërkojnë që ikja të ndalet.

Ikja e të rinjve duhet të jetë shqetësim kryesor i Kosovës, po konsideron eksperti i fushës së ekonomisë, Safet Gërxhaliu. Ai në një bisedë për Radio Kosovën tha se afër 60 mijë persona kanë ikur nga vendi vitin e kaluar.

“Nëse analizohet struktura e migrimit në vitin 2022 ka qenë afër 60 mijë veta që kanë ikur nga Kosova. Nuk po ikin vetëm të papunët, po ikin edhe të punësuarit me familje dhe kemi migrime ilegale”, tha ai.

Gërxhaliu po kërkon nga shteti që të bëhen më shumë kampanja vetëdijesuese në këtë drejtim në mënyrë që të ndalohet ikja e të rinjve.

“Duhet të kthehet besimi i humbur se në Kosovë mund të jetohet. E tëra kjo varet nga qasja e politikës, sa do të jenë transparentë pro kthimit dhe mbështetjes dhe sa do te jetë prioritet i prioriteteve ekonomia, e jo politika të jetë determinante e çdo gjëje në Kosovë”, tha ai.

Nga Aleanca Kosovare e Bizneseve, Agim Shahini, tha se ikja e të rinjve e varfëron shtetin në gjithë parametrat ekonomikë. Ai po ashtu tha se shteti duhet të krijojë mundësi të ndalë këtë ikje.

“Kuadrot tona po na i marrin tregjet e ndryshme ndërkombëtare. Kjo do të na varfërojë në masë të madhe si në konsum, ashtu në rritje ekonomike, mirëqenie dhe në të gjithë parametrat ekonomikë e po ashtu do të bie dukshëm nataliteti. Qeveria e vendit duhet të rritë mundësinë e perspektives për të rinjtë duke ofruar mundësi për punësim, hyrje në biznes dhe mbështetje të iniciativave të te rinjve”, tha ai.

Shteti gjerman synon të lejojë mbi 50 mijë punëtorë të pakualifikuar nga Ballkani Perëndimor që të punojnë atje. Kjo është bërë e ditur ditë më parë teksa e ka ndryshuar projektligjin për migracion.

The post Afër 60 mijë persona e lëshuan Kosovën, po ikin edhe të punësuarit appeared first on Prizreni Sot.

Saktësisht 24 mijë vetë më pak jetojnë në Kosovë nga viti i kaluar, ndërsa 42 mijë veta kanë ikur nga Kosova, e rreth 30 mijë lindje u shënuan në vitin e kaluar.

Rritja e zhvillimi ekonomik për të cilën flet Qeveria e udhëhequr nga kryeministri Albin Kurti, duket se nuk po ndihet nga qytetarët e Kosovës. Ndonëse Qeveria Kurti vazhdon të mburret me punësimin e mijëra personave, ikja nga vendi po vazhdon të jetë alarmante.

Gjatë vitit të kaluar, kohë kur Kurti filloi qeverisjen me Kosovën, dhjetëra mijëra qytetarë kanë vazhduar të ikin nga vendi. Saktësisht 42 mijë persona kanë emigruar nga Kosova, sipas ASK-së.

Sipas kësaj agjencie shtetërore, edhe bilanci i migrimit ndërkombëtar i Kosovës është negativ.

“Bilanci i migrimit ndërkombëtar- në Kosovë për vitin 2021 ishte -38,606 banorë”, thuhet në raportin e ASK-së.

Tutje, ASK tregon që në total nga Kosova kanë emigruar 42 mijë persona, qoftë në rrugë legale apo ilegale.

“Numri i emigrantëve kosovarë gjatë vitit 2021 është vlerësuar të jetë gjithsej 42,728 banorë përfshirë emigrantët legalë dhe ata ilegalë”, shkruan në raportin e publikuar dje.

ASK ka treguar se shumica dërrmuese e emigrimit ishte legal në vitin 2021, duke listuar shkaqet e kësaj ikje.

“Pjesa dërmuese e emigrantëve për vitin 2021 ishin emigrantët legal. Emigrimi legal ishte për shkak të: bashkimit familjar, martesave, gjetja e një vendi pune, shpërnguljes së përhershme (kryesisht në shtetet fqinje), studime afatgjata me punësim etj. Përveç vendeve të BE-së dhe EFTA-së një numër I kosovarëve kishte emigruar edhe në vende të tjera kryesisht në SHBA, Turqi, Kanada dhe vende tjera”, thuhet në Raport.

Ndërsa tek pjesa e natalitetit, ASK ka dhënë shifrën zyrtare prej afër 30 mijë lindjeve për vitin e kaluar.

“Lindjet – sipas të dhënave preliminare numri i lindjeve të gjalla për vitin 2021 që kishin deklaruar si vendbanim rezident Kosovën ishte gjithsej 29,236 lindje”, shkruhet ASK në raport.

Ndërsa gjatë vitit 2021, janë shënuar gati 15 mijë vdekje.

“Vdekjet- numri i rasteve të vdekjeve në vitin 2021 që kishin deklaruar vendbanimin rezident në Kosovën ishte gjithsej 14,845 raste të vdekjeve”, theksohet në raport.

Andaj, sipas, ASK popullsia e Kosovës gjatë vitit 2021 është zvogëluar për 24,215 banorë.

Një shifër e tillë arrihet pasi është analizuar shtimi i popullësisë, migrimi jashtë vendit dhe vdekjet përgjatë 12 muajve të vitit të kaluar.

“Sipas “Vlerësimit të popullsisë për vitin 2020” numri i popullsisë rezidente në Kosovë në fund të vitit 2020 është vlerësuar gjithsej 1.798.186 banorë rezident, numër ky që është marrë si e dhënë bazike për të vlerësuar numrin e popullsisë për vitin 2021”, thuhet tutje në raport.

Kryeministri Albin Kurti vazhdimisht ka përmendur rritjen ekonomike e numrin e madh të punësimeve gjatë kohës së qeverisjes së tij.

Siç ka shkruar kohë më parë Nacionale, Qeveria Kurti vazhdimisht po rithekson se gjatë qeverisjes së tij 1 vjeçare janë punësuar mijëra persona në Kosovë.

“Ky stabilitet ka sjellë edhe rritjen e indikatorëve ekonomikë, tha kryeministri dhe përmendi rritjen ekonomike prej 10,53 për qind, ngritjen e eksporteve për mbi 83 për qind, ndërsa të investimeve të huaja direkte rreth 22 për qind. Po ashtu janë rritur për 30 për qind të hyrat tatimore, të hyrat doganore për 31 për qind, ndërkohë që ekonomisë i janë shtuar 25,000 vende pune”, thuhej në një komunikatë e lëshuar nga Qeveria Kurti.

Ndryshe kujtojmë që gjatë muajve të fundit, sipas ASK-së, inflacioni në Kosovë është rritur në 12.5 për qind, teksa sipas indeksit të harmonizuar të çmimeve të konsumit është rritur për 0.9 për qind.

The post Shifra alarmante, sipas ASK-së 42 mijë qytetarë ikën nga Kosova në vitin 2021 appeared first on Prizreni Sot.