Shkruan: Msc. Bekri Murselaj

Ky roman fillon në këtë mënyrë: “Bala rri vetëm gjithmonë. Edhe pse nuk e pëlqen vetminë”.

Ky mendim lexuesin e orienton drejt temës “legjendës” që do të rrëfehet në vazhdim.

Bala kryepersonazh i këtij romani, bëhet përjetuesi kryesor i “Legjendës së vetmisë”.

Kjo legjendë brenda romanit nuk bëhet vetëm rrëfim por dhe përvojë e hidhur për kryepersonazhin Bala.

Pra, që në fillim të romanit Bala, ndjen vetminë, ku kjo vetmi në rrëfim e sipër i bëhet detyrim Balës.

Koha që kalon Bala vetëm, pas vrasjes së të atit bëhet vetmi e detyrueshme.

Personazhi mishërohet me legjendën në fjalë, sepse gjatë gjithë kohës thur plane për hakmarrje ndaj vrasjes së të atit. Vetmia i shërben personazhit për të realizuar planet e tij, saqë mbyllet gjatë gjithë kohës në vete, duke menduar hakmarrjen.

Bala e njeh jashtëzakonisht realitetin e krijuar rreth tij, kurse intriga e krijuar nga nëna dhe fqinji edhe më shumë Balën e largon nga e ata.

Për të vetmia bëhet “jetë” që e prek në shpirt. Vrasja e të atit e mbyll me botën e përditshme, mashtrimet e nënës e mbushin me inat, ndërsa sjellja e fqinjit e fut në hakmarrje. Ai pra, njeh gjithçka në jetë pavarësisht se çka i ofrojnë të tjerët (nëna dhe fëqinji).

Për Balën legjenda bëhet e vërtetë sepse i hakmerret fqinjit për vrasjen e të atit; ndërsa vetmia bëhet mision, që nuk arrin ta realizoj në tërësi vrasjen e fqinjit.

Ndërsa nëna gjatë gjithë kohës me intriga dhe mashtrime arrin qëllimin e saj (martesën me fqinjin), duke dëmtuar të birin për fqinjin. Romani mbyllet me thënien: “Nana djalin e ka qorrue, me gjaks t’burrit m’u martue”!

Ky roman i Ridvan Dibrës, fillon si legjendë por rrëfen një të vërtetë të hidhur të botës tonë shqiptare, ku flet për një mentalitet dhe ambient të mbyllur shqiptar.

Fakti është që në këtë roman gjithçka fillon si legjendë, për të prekur realitetin tonë të përditshëm.

Këtu vetmia dhe legjenda bëhen jetë për Balën, por bëhen jetë e vështirë dhe e rëndë, sepse ai kalon nëpër peripeci të ndryshme duke u sulmuar dhe kundërshtuar nga të tjerët.

The post Romani “Legjenda e vetmisë” appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Bekri Murselaj

Muaji nëntor për ne shqiptarët, është muaji historisë, lavdisë dhe kulturës tonë kombëtare.

Zanafilla e historisë së këtij muaji lidhet me emrin e kryetrimit tonë kombëtar, Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, ku me gjithë heroizmin e tij e mbrojti atdheun nga armiku.

Pse po themi që zanafilla e historisë sonë lidhet me emrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut?

Fakti që Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, ngriti flamurin kombëtar në Krujë më 28.11.1443.

Ngjarjet në vazhdim në këtë muaj rrodhën rastësisht apo me qëllim nuk ka shumë rëndësi, por e rëndësishme është se nëntori mund të quhet “muaji ynë historiko-kulturor”.

Kongresi i Manastirit (Kongresi i Alfabetit) 14-22.11.1908 është përpjekja e vazhdueshme e intelektualëve për të mëvetësuar gjuhën dhe kulturën tonë kombëtare, që prej librit të parë shqip, “Mesharit” të Gjon Buzukut të vitit 1555.

Por shqiptarët vazhduan angazhim intelektual dhe atdhetar ndër vite e shekuj, për të ardh te viti 1912.

Më 28.11.1912 u bë Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë, ku, kjo ngjarje erdh si rezultat i kryengritjeve dhe mospajtimeve të popullit tonë në vazhdimësi.

Ndërsa më 25.11.1944 u hap Biblioteka e parë në Prizren, që do t’u jap shtytje edhe shumë ngjarjeve historiko-kulturore në vend.

Njëmbëdhjetë vjet më vonë do të lind në djalë që do të bëhet udhërrëfyesi i lirisë së Kosovës, pikërisht më 28.11.1955, do të lind komandanti legjendar Adem Jashari.

Historiku i nëntorëve të rëndësishëm për ne do të vazhdon ku, më 20-25.11.1972 u mbajt Kongresi i Drejtshkrimit i gjuhës shqipe, që i bëri bashkë në të shkruar Veriun dhe Jugun apo gegën dhe toskën.

Më 28.11.1997 ndodhi dalja publike e UÇK-së. Që kjo dalje deri në atë moment ishte një lëvizje ilegale dhe guerile e popullit tonë në kërkim të lirisë.

Pra, muaji nëntor është muaji që na kujton heroizmin, intelektualitetin, lavdinë dhe krenarinë tonë kombëtare.

The post Nëntori muaji i shqiptarëve appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Msc. BEKRI MURSELAJ

Ky roman me titullin simbolik “Një dashuri dhe shtatë faje” personifikon tipin e intelektualit të përndjekur Çerem Çaparit, që ky personazh kalon nëpër faza të ndryshme të jetës, duke qenë i përndjekur, i burgosur pa fajin e tij, vetëm pse nuk i përshtatet pushtetit. Dashuria e vetme në këtë roman është dashuria ndaj lirisë atdheut, ndërsa fajet janë të trilluara nga pushteti jugosllav. Tematika e këtij romani është e llojllojshme duke filluar me temën fetare, sociale, shoqërore, politike etj. Brenda romanit flasin personazhe të ndryshme ku herë rrëfejnë për personazhin Çerem  Çapari, dhe herë rrëfen për veten personazhi Çerem Çapari. Pra, në këtë roman rrëfimi është shumëdimensional, ngase në secilën temë që rrëfehet gjithmonë flitet për intelektualin Çerem Çapari, për veprimtarinë e tij të “kundërligjshme” sipas organeve të shtetit. “Një dashuri dhe shtatë faje” pasqyron tipin e intelektualit shqiptar nëpër kohë, me theks të veçantë dashurinë ndaj atdheut në vitet ’80 e andej. Pra, intelektuali në këtë roman është intelektual i formuar në pikëpamje të së vërtetës, por i pa dëshiruar në sytë e pushtetit. Intelektuali në këtë roman është intelektual i përmasave kombëtare, që nuk përkulet para askujt. Pra, intelektuali në këtë rast vepron në bazë të mendimeve dhe gjykimeve të tij, duke mos u thyer para pushtetit, përndjekjeve, burgosjes. Dashuria e vetme deri në përjetësi është atdheu, Vajazani (Prishtina).

Fajet e mveshura dhe të pabëra asnjëherë janë mospërfillja ndaj fesë, sëmundjeve, “fjalës së lirë”, vdekjes së intelektualit, “dosjes së krimit”, humbjes së kujtesës qëllimisht, dhe shfaqja e mendimeve ndryshe, prej partisë së pushtetit.

Romani “Një dashuri dhe shtatë faje” pra, simbolizon intelektualin që nuk i përkulet pushtetit pavarësisht se çka përjeton ai. Këtu jepet përpjekja e intelektualit Çerem Çapari, që simbolizon një popull të vuajtur dhe të shtypur në të gjitha format e tij. Romani në fjalë, jep pamje nga më të ndryshme ku simbolizohet dramaticiteti jetësor i personazhit në fjalë. Romani fillon me kapitullin “Profeti më kishte thënë” që paraqet një rrëfim fetar që do njihet personazhi me çështjet fetare në përgjithësi dhe me çështje të fatit të jetës, për të kaluar nëpër periudha të ndryshme jetësore. Ndërsa romani mbyllet me kapitullin “Dosja kuq e zi” që ngarkohet personazhi me gjithë ato të pabëra që kërkonin t’i pranon pa dëshirën e tij. Pra, në kapitullin e parë vetëm sa njoftohet me jetën dhe të gjitha sfidat e saj, ndërsa në kapitullin e fundit i tregohet “realiteti” i përndjekjeve dhe burgosjes së tij.

The post ROMANI “NJË DASHURI DHE SHTATË FAJE” I REXHEP QOSJES appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Msc. BEKRI MURSELAJ

Mënyra e rrëfimit gjatë gjithë kohës në roman dëshmon për ngjarje dhe të kaluar jo të lehtë të shoqërisë sonë. Këtu dokumentohen përpjekjet e vazhdueshme të popullit për lirinë. Gjuha narrative, mënyra e të rrëfyerit si dhe grupet e personazheve pozitive dhe negative përbëjnë një roman të veçantë letërsinë tonë, duke pasur parasysh tematikën që trajton ky roman.

Në këtë roman mbizotron diskursi historik, që është i mbushur me data dhe të dhëna të ndryshme rreth të kaluarës sonë. Demonstratat si formë e shfaqjes së pakënaqësisë së popullit drejt pushtuesit jugosllav përbëjnë thelbin e këtij romani. Romani fillon me përshkrimin e aktivitetit ilegal dhe politik të kryepersonazhit Luringut, për të vazhduar mëtutje me organizimin e shoqërisë në tërësi. Në roman përshkruhen demonstratat më të fuqishme të kohë kryesisht të viteve ’81, ‘83, ’89 për të vazhduar me ngjarje që e kanë karakterizuar kohën si helmimet e nxënësve në shkolla si dhe rioganizimin e mësimit në shtëpi-shkolla.

Romani dokumentar “Ditari i kohës nën pushtim” i autorit Gashi, pra, bëhet dëshmi historiko-letrare ngase përmes këtij romani autori dëshmon për një kohë të vështirë por dhe një aktivitet të fuqishëm popullor. Në këtë roman dëshmojnë personazhe real dhe të rëndësishëm në jetën shoqërore, ndërsa personazhet negative poashtu janë real që poashtu edhe ata kanë një aktivitet negativ në shoqëri. Jeta shoqërore dhe politike e popullit tonë merr një karakter historik në roman, ngase aktiviteti i shoqërisë do të bëhet një lëvizje gjithëpopullore për liri. Dëshmia dhe tema historike në roman ka të bëjë me përndjekjen, arrestimin, burgosjen dhe vrasjen e shqiptarëve nëpër kohë.

            Kur flasim për temën historike në roman atëherë, duhet të themi se ky roman përshkruan gjithë aktivitetin e popullit tonë prej viteve ‘80-ta deri në lirinë e plotë të Kosovës. Demonstratat, aktivitetet politike dhe kulturore janë disa prej përpjekjeve të vazhdueshme për liri.

The post Një roman dokumentar appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Bekri Murselaj

Në këtë roman jepen pamje, fakte dhe dëshmi për përpjekjet e popullit tonë për liri.

Një roman që lexuesin do ta njoh me të kaluarën jo aq të largët, kryesisht kohën nën okupimin jugosllav. Ky roman dokumentar shënon gjithë përpjekjen e popullit tonë, kryesisht të viteve ’80-90 në Kosovë.

Romani fillon prej demonstratave të viteve ’81, 83, 89, me helmimin e nxënësve në shkolla në vitet ’90 dhe formimin e forumeve dhe shoqërive të ndryshme kulturore-artistike etj.

Në këtë roman lexuesi do njihet me periudhën më rëndësishme për lirinë e Kosovës. Me këtë roman autori dëshmon një rrëfim dokumentues  dhe historik që tashmë është bë një zë i fuqishëm në prozë dhe poezi. Autori tashmë është zë i fuqishëm kryesisht me temën historike dhe atdhetare. Autori në fjalë Murat Gashi, me këtë roman dëshmon një mjeshtri dhe pjekuri artistike, pa imponime dhe promovime te lexuesi, por me punë dhe përkushtim të fuqishëm

The post Një roman dokumentar appeared first on Prizreni Sot.