Gëzim Sertollaj koreograf, thotë se se këto dy organizma kulturorë, kudo që marrin pjesë lënë gjurmë. Së fundmi është realizuar një dëshirë për pjesëmarrje në festivalin më të madh ndërkombëtarë në Korenë Jugore.

“Pas përpjekjeve të vazhdueshme dhe përkushtimit të ekipit tonë, si dhe ndihmës së pa kursyer të drejtoreshës së Fidaf Kosova Xymmi Grajqevci , jemi krenar të njoftojmë se kemi marrë ftesën për të përfaqësuar Republikën e Kosovës në festivalin më të madh ndërkombëtar garues të vallëzimit “Cheonan Ëorld Dance Competition” në KORE JUGORE , thotë Gëzim Sertollaj.

Më tej ai shton se “është e jashtëzakonshme për ne si shoqata kulturore, ftesa për të performuar në këtë festival prestigjioz dhe më të rëndësishmin në kuadër të valleve folklorike, si dhe një vlerësim i madh për punën tonë dhe një mundësi shtesë për të prezantuar edhe më gjerësisht kulturën dhe artin tonë”.

Gëzim Sertollaj premton se do ta paraqesin denjësisht kulturën dhe trasjëgiminë tonë. “Do te mundohemi të japim maksimumin dhe të paraqesim një performancë të jashtëzakonshme në këtë garë ndërkombëtare”.

Falenderimi sias Gëzim Sertlollajt i takon Komunës së Prizrenit dhe Ministrisë së Kulturës Rinisë dhe Sortit te cilët kanë treguar gatishmërinë për t’i përkrahur në këtë ngjarje shumë madhore!

“ Gjithashtu ftojmë edhe komunitetin e bizneseve vendase të na bashkangjiten në realizimin e këtij udhëtimi” thotë Gezim Sertollaj.

Festivali në Korenë Jugore fillon me 3 tetor, ndërsa Dance Pri Fest dhe SHKA “Agimi” janë duke i bërë përgatitjet për këtë festival.

The post Dance Pri Fest dhe SHKA “Agimi” marrin pjesë në festivalin më të madh ndërkombëtar garues të vallëzimit “Cheonan World Dance Competition” në KOREN JUGORE appeared first on Prizreni Sot.

Pjesët e veshjes me kollan kryesisht janë të punuara me veg, ku ka pasur funksionin ceremonial dhe ka paraqitur motivet floreale, zoomorfe dhe gjeometrike. Xharri, Setra dhe Burrnisa janë pjesët e jashtme të veshjes së Hasit, pjesë këto që janë përdorur nga gratë më të reja në momentin që kanë udhëtuar dhe që kanë shërbyer si formë e mbulesës dhe ruajtjes së veshjes.

Veshja e Hasit, përkatësisht veshja e grave me kollan, është veshja më specifike e të gjitha rajoneve të Kosovës, si nga pamja, funksioni, mënyra se si punohet, historia dhe në përgjithësi në ornamentikën e saj. Veshja e Hasit konsiderohet tanimë tradicionale, e cila në të kaluarën është përdorur si veshje e përditshme nga të gjitha gratë në Rajonin e Hasit. Sipas studiuesve konsiderohen tri funksione kryesore të kostumeve tradicionale: funksioni praktik, funksioni ceremonial dhe ai ritual, të cilat funksione këto veshja me kollan i ka pasur në të kaluarën dhe ornamentika e saj mund të kuptohet gjithashtu nëpërmjet motiveve kryesore që i ka paraqitur dizajni i veshjes; si ato gjeometrike, zoomorfe, kozmike, floreale etj.

Sot ekziston vetëm një formë e kësaj veshjeje, pra forma e veshjes për ditë festive dhe dasma, e cila veshet nga gratë e reja në moshë dhe dizajni i saj paraqet kryesisht motive floreale. Kjo veshje e merr emërtimin e saj nga brezi, i cili quhet ‘kollan’ në të folurit e Rajonit të Hasit. Në të kaluarën vajzat, para se të martoheshin kanë punuar disa forma të veshjes me kollan, si parapërgatitje për jetën e re martesore. Ato i kanë punuar veshjet duke i klasifikuar në bazë të destinacionit, stinëve, punëve, gjendjes emocionale etj, si me radhë; veshjet e përditshme, veshjet për ditë festive, dasma, veshje për punë, veshje për shëtitje e udhëtime.

Ndërsa format e veshjes me kollan për rast vdekjeje, i kanë huazuar nga gratë më të moshuara. Kollani shoqërohet me pjesët e tjera, por meqenëse kollani vendoset në bel dhe i lidh rrobat në pjesën e sipërme dhe të poshtme të veshjes, më përjashtim të të mbathurave, kollani mbetet pjesa kryesore dhe baza e veshjes, ku të gjitha rrobat tjera në tërësi emërtohen sipas kollanit.

The post Veshja unike e gruas hasjane appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Msc. Bekri Murselaj

Ky roman fillon në këtë mënyrë: “Bala rri vetëm gjithmonë. Edhe pse nuk e pëlqen vetminë”.

Ky mendim lexuesin e orienton drejt temës “legjendës” që do të rrëfehet në vazhdim.

Bala kryepersonazh i këtij romani, bëhet përjetuesi kryesor i “Legjendës së vetmisë”.

Kjo legjendë brenda romanit nuk bëhet vetëm rrëfim por dhe përvojë e hidhur për kryepersonazhin Bala.

Pra, që në fillim të romanit Bala, ndjen vetminë, ku kjo vetmi në rrëfim e sipër i bëhet detyrim Balës.

Koha që kalon Bala vetëm, pas vrasjes së të atit bëhet vetmi e detyrueshme.

Personazhi mishërohet me legjendën në fjalë, sepse gjatë gjithë kohës thur plane për hakmarrje ndaj vrasjes së të atit. Vetmia i shërben personazhit për të realizuar planet e tij, saqë mbyllet gjatë gjithë kohës në vete, duke menduar hakmarrjen.

Bala e njeh jashtëzakonisht realitetin e krijuar rreth tij, kurse intriga e krijuar nga nëna dhe fqinji edhe më shumë Balën e largon nga e ata.

Për të vetmia bëhet “jetë” që e prek në shpirt. Vrasja e të atit e mbyll me botën e përditshme, mashtrimet e nënës e mbushin me inat, ndërsa sjellja e fqinjit e fut në hakmarrje. Ai pra, njeh gjithçka në jetë pavarësisht se çka i ofrojnë të tjerët (nëna dhe fëqinji).

Për Balën legjenda bëhet e vërtetë sepse i hakmerret fqinjit për vrasjen e të atit; ndërsa vetmia bëhet mision, që nuk arrin ta realizoj në tërësi vrasjen e fqinjit.

Ndërsa nëna gjatë gjithë kohës me intriga dhe mashtrime arrin qëllimin e saj (martesën me fqinjin), duke dëmtuar të birin për fqinjin. Romani mbyllet me thënien: “Nana djalin e ka qorrue, me gjaks t’burrit m’u martue”!

Ky roman i Ridvan Dibrës, fillon si legjendë por rrëfen një të vërtetë të hidhur të botës tonë shqiptare, ku flet për një mentalitet dhe ambient të mbyllur shqiptar.

Fakti është që në këtë roman gjithçka fillon si legjendë, për të prekur realitetin tonë të përditshëm.

Këtu vetmia dhe legjenda bëhen jetë për Balën, por bëhen jetë e vështirë dhe e rëndë, sepse ai kalon nëpër peripeci të ndryshme duke u sulmuar dhe kundërshtuar nga të tjerët.

The post Romani “Legjenda e vetmisë” appeared first on Prizreni Sot.

Pёrsёri jam me ty
Mbi kokёn tёnde nё heshtje varri
Tё flas pёr urtinё e kohёs sё shkuar
tё flas pёr zhgёnjimin e ditёve qё po vijnë
e kujtimet egёr mblidhen nё mu…

Pёrsёri jam me ty
duke ngulfatur dhimbjen
dёgjoj klithjen e thellё tё kohёs …
Dhe mё bёhet se nё heshtje flasim
si dikur nё netёt e vona
pranё gotave plot me raki
kur sillnim nëpër mend vashat
qё kurrё s’i bёmё nuse…

Ehh, vёllaçko!
Sa ёndrra tё bukura
ngecёn udhёve tё fatit…
E kujtimet egёr mblidhen nё mu
me vargun e pёrlotur
qё mallshёm ndjek nёpёr jetё
hijen e Poetit!

The post Nё Ditёn e poezisё nё pёrkujtim tё poetit profesorit vёllaut tim Faik Beqaj appeared first on Prizreni Sot.

Ata do të ishin mjaft të dukshëm në një mëngjes të qetë të së hënës, thotë shkrimtari dhe historiani James Zug gjatë fundjavave në prezantuesin e “All Things Considered”, Guy Raz. “E diela mbrëma ishte një natë e madhe shoqërore në Paris,” thotë ai, “kështu që shumë njerëz u varën të hënën në mëngjes.”

Burrat, tre zejtarë italianë, nuk ishin të uritur. Por ata mund të kenë qenë pak të lodhur. Ata sapo kishin kaluar natën në një dollap me furnizime arti.

Dhe në atë mëngjes, me Luvrin ende të mbyllur, ata rrëshqitën nga dollapi dhe hoqën 200 paund pikturë, kornizë dhe kuti xhami mbrojtëse nga muri. E zhveshur nga korniza dhe kutia, telajo prej druri u mbulua me një batanije dhe u nis me nxitim në stacionin Quai d’Orsay, ku treshja hipi në një tren ekspres në orën 7:47 të mëngjesit jashtë qytetit.

Ata kishin vjedhur “Mona Lizën”.

I famshëm, brenda natës

Para vjedhjes së saj, “Mona Lisa” nuk ishte shumë e njohur jashtë botës së artit. Leonardo da Vinci e pikturoi atë në 1507, por vetëm në vitet 1860 kritikët filluan ta përshëndesin atë si një kryevepër të pikturës së Rilindjes. Dhe ky gjykim nuk filtroi ​​jashtë një fete të hollë të inteligjencës franceze.

“Mona Lisa” nuk ishte as piktura më e famshme në galerinë e saj, e lëre më në Luvër,” thotë Zug.

Dorothy dhe Tom Hoobler shkruan për grabitjen e pikturës në librin e tyre, Krimet e Parisit. Kaluan 28 orë, thonë ata, derisa dikush i vuri re katër grepa të zhveshur.

Djaloshi që e vuri re ishte një artist shtytës i jetës së vdekur, i cili vendosi kavaletin e tij për të pikturuar atë galeri në Luvër.

“Ai ndjeu se nuk mund të punonte për sa kohë që “Mona Lisa” nuk ishte atje,” thotë Tom Hoobler.

Por artisti nuk u alarmua. Në atë kohë, ishte në proces një projekt për të fotografuar veprat e shumta të Luvrit. Çdo pjesë duhej të çohej në çati, pasi kamerat e ditës nuk punonin mirë brenda.

“Kështu që më në fund ai bindi një roje që të shkonte të shihte se sa kohë do ta kishin fotografët pikturën,” thotë Tom Hoobler. “Ai u largua dhe u kthye dhe tha: “E dini çfarë, fotografët thonë se nuk e kanë!” “

Krejt papritur, James Zug thotë, “Mona Lisa” bëhet kjo pikturë tepër e famshme brenda natës.”

Shenja e Turpit

Pasi Luvri shpalli vjedhjen, gazetat në mbarë botën u botuan me tituj për kryeveprën e zhdukur.

“60 detektivë kërkojnë “Mona Lizën” e vjedhur, i indinjuar publiku francez”, deklaroi Neë York Times. Grabitja ishte kthyer në një skandal kombëtar.

“Në Francë, kishte një shqetësim të madh se milionerët amerikanë po blinin trashëgiminë e Francës – pikturat më të mira,” thotë Dorothy Hoobler. Në një moment, manjati amerikan dhe artdashës J.P. Morgan dyshohej se kishte kryer vjedhjen. Pablo Picasso u konsiderua gjithashtu i dyshuar dhe u mor në pyetje.

Dhe ndërsa tensionet po përshkallëzoheshin midis Francës dhe Gjermanisë përpara Luftës së Parë Botërore, “kishte njerëz që mendonin se Kaizer ishte pas saj,” thotë Hoobler.

Pas një mbylljeje njëjavore, Luvri u rihap për turmat e njerëzve, mes tyre edhe Franz Kafka, të gjithë nxitonin për të parë vendin bosh që ishte bërë një “shenjë turpi” për parisienët.

Ndërkohë, hajdutët kishin bërë një arratisje të pastër. Ata ishin tre italianë: dy vëllezër, Vincenzo dhe Michele Lancelotti, dhe kreu i bandës, Vincenzo Perugia. Ai ishte një mjeshtër i cili kishte punuar për Luvrin për të instaluar të njëjtat kuti xhami mbrojtëse që kishte hequr nga “Mona Lisa”.

Perugia shpresonte ta shiste pikturën. Por grabitja kishte marrë aq shumë vëmendje sa “Mona Lisa” u bë shumë e nxehtë për t’u goditur, thotë Zug.

“Brenda ditëve, gazetat po ofronin shpërblime. [Perugia] mund ta kishte sjellë atë, por mendoj se arsyeja kryesore që ai nuk e bëri këtë është se ai ishte i shqetësuar për arrestimin – dhe se historia ishte aq e madhe sa ai ndoshta e bëri” Nuk mendoj se ai mund të shpëtojë me të.”

Kështu Perugia e fshehu atë në fundin e rremë të një bagazhi në konviktin e tij në Paris.

Një kryevepër e kthyer

Njëzet e tetë muaj pasi e rrëmbeu atë nga Luvri, Perugia më në fund arriti t’ia shiste “Mona Lizën” një tregtari arti në Firence.

Por tregtari ishte i dyshimtë. Ai kërkoi që kreu i një galerie arti italiane të vinte t’i hidhte një sy pikturës.

Një vulë në anën e pasme konfirmoi vërtetësinë e saj.

“Ata thanë, ‘OK, lëre me ne dhe ne do të shohim që do të marrësh një shpërblim’,” thotë Tom Hoobler. Perugia u kthye në shtëpi. Por, gjysmë ore më vonë, për habinë e tij, policia ishte në derën e tij.

“Ai tha më vonë se po përpiqej ta kthente në Itali – se ai ishte një patriot dhe se ishte vjedhur nga Napoleoni – dhe ai po përpiqej ta kthente në tokën e lindjes së tij,” thotë James Zug.

Dhe kështu, me shumë bujë, piktura u kthye në Luvër. Perugia u deklarua fajtor për vjedhjen e saj dhe u dënua me vetëm tetë muaj burg.

Por disa ditë pas gjyqit të tij, thotë Dorothy Hoobler, shpërtheu Lufta e Parë Botërore. Papritur, drama e një grabitjeje arti doli jashtë faqeve të para.

“Kjo dukej si një histori shumë e vogël,” thotë ajo.

Janes Zug publikoi këtë shkrim për Mona Lizën në revistën Smithsonian më 30 korrik, 2011.

The post Vjedhja që e bëri “Mona Lizën” kryevepër appeared first on Prizreni Sot.

Ke mbetur pa njerëz
Përngjan me një monument të vjetër
Pa muabete
Pa … rregulla
Pa dallëndyshe, vetëm me gurgullimën e ujërave të bjeshkës.

Struzhë … O Vendlindje e ëndërrave,
që njerzitë po t’largohen
me shpia pa djepa, sofra e oxhaqe
Në për rrugë e oborre, gjurmët i mbulon kullosa.

Sa bukur Zoti t’ka stolisur,
për fat të keq njerwzit të kanë braktisur
Jemi nda, jemi copëtue,
e me Botën jemi mashtrue.

Kujtojmë dasmat, kujtojmë pikëllimet,
kujtojmë festat, kujtojmë gëzimet
ku këndonim vëlla e motër
e ku piqej buka në votër.

Ku janë burrat ku janë rinia
Struzha and dashur është pikëlluar
ku është njerzia, ku ka shkuar?
A spo shihni se jam shkatrruar.

Po flet fusha e gjelbruar
Nuk janë bagëtit, ku kanë shkuar ..?
Përgjigjet mali i vetmuar,
jo as zogu nuk ka kënduar

Është kjo tokë por si ari,
kush nuk and punon and mbuloi bari.
Po rrjedh kroi i pastër si loti
kush nuk e pin, po shkon koti.

Tokë e bukur e këti vendi
mos u mërzit prap dot kthehemi
ku do që veni e kudo që shkoni
Struzhën tonë mos e harroni!

YSMEN MUSTAF PIRECI

The post PËRSHËNDETJE NGA MËRGIMI !!! appeared first on Prizreni Sot.

Është ndërtuar në vitin 1615 nga ana e Sofi Sinan Pashës – person i shquar, njeri i dijes, me pozitë të rëndësishme në administratën Osmane.

Me pozitën e saj dominuese, dimensionet, formën, proporcionin e minares ndaj kupolës, materialet dhe teknikën e ndërtimit, dekorimet e pasura në enterier, Xhamia e Sinan Pashës paraqet njërin prej monumenteve më karakteristike të Prizrenit.

Xhamia është vendosur mbi një bazament të ngritur ku qasja nga rruga bëhet në anën veriore nëpërmjet shkallëve të gdhendura nga guri. Ka planimetri katrore me një nishë në pjesën jug-lindore që e bën xhaminë më specifike në krahasim me xhamitë tjera në Kosovë.

Është ndërtuar nga gurët lumorë të latuar, të lidhur me llaç gëlqeror, ndërsa nga ana e jashtme është veshur me gurë të gdhendur (të cilët supozohet që janë marrë nga gërmadhat e Manastirit të Kryeengjëjve).

Minarja e xhamisë është ndërtuar prej gurëve shtufe (siga), me bazë katrore dhe trung rrethor. Në pjesën e sipërme ndodhet një Sherefe. Para hyrjes në xhami ndodhet hajati i hapur, i punuar prej guri.

Hajati ka tri kupola të mbuluara me plumb të cilat mbështeten në shtylla guri me bazë rrethore. Xhamia mbulohet me një kupolë të gjerë më diametër 42.5 m. Enterieri është hapësirë unike, e ndriçuar përmes dritareve të radhitura në nivele, me kupolë të pikturuar me motive florale në tri faza. Dy fazat e para të pikturave murale u takojnë shekujve XVI-XVII të punuar me teknikën “al seko”, kurse faza e tretë i takon periudhës së shekullit XIX të punuar në stilin Barok, ku mbizotërojnë motivet me ngjyrë blu.

Enterieri në përbërje ka mahvilin, mimberin dhe mihrabin po ashtu të dekoruar me piktura me motive florale dhe dekorime plastike të punuara në gurë. Në anën veriore të xhamisë, pranë shkallëve gjendet një fontanë guri e dekoruar e cila shërben për abdes (ritual fetar) dhe shfrytëzim publik. Në anën jugorë të xhamisë gjendet oborri i madh i rrethuar me mure nga guri.

Sipas tipologjisë xhamia e Sinan Pashës i takon tipit të xhamive me nishë (Mihrab) dhe me Hajat (Portik) të ndërtuar prej guri, në të cilin gjendet edhe një mihrab. Xhamia i shërbeu nevojave fetare deri në vitin 1912. Gjatë luftërave Ballanike dhe Luftës së Parë Botërore xhamia u shfrytëzua si depo për municion nga ushtria Bullgare dhe Serbe.

Në vitin 1919 xhamia pësoi një dëmtim të rëndë, me ç’rast është demoluar hajati i xhamisë. Me formimin e Entit për Mbrojtjen e Përmendoreve Kulturore në vitin 1967 filloi përkujdesja për monumentet.

Kështu gjatë viteve 1968/1969 pas një renovimi xhamia shndërrohet në Muze të Dorëshkrimeve Orientale, kurse gjatë viteve 1973-1978 bëhet restaurimi dhe konservimi i pikturave murale.

Në periudhën prej 2007 – 2011 me donacionin të Agjencisë Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim (TIKA) janë bërë punimet restauro-konservuese si në enterier po ashtu edhe në eksterier. Duke u bazuar në gjurmët dhe dokumentet e vjetra është bërë rikonstruimi i tërësishëm i Hajatit, përforcimi struktural i kupolës, ndërrimi i mbulesës nga plumbi, restaurimi dhe konservimi i pikturave murale.

Në vitin 2011 Xhamia e Sinan Pashës pas një periudhe të gjatë është hapur përsëri për shërbim për besimtarët. Në vitin 2013 me donacion të Agjencisë Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim (TIKA), janë kryer ndërhyrjet për rregullimin e oborrit jugor dhe shndërrimin e tij në hapësirë rekreative në kuadër të kompleksit të Xhamisë./ Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Xhamia e Sinan Pashës appeared first on Prizreni Sot.

Kjo urë është ndërtuar në aksin e rrugës së vjetër e cila nisej nga Prizreni, përgjatë grykës së Lumbardhit, e nëpër malin e Sharrit dilte në luginën e Vardarit, për në Shkup e tutje. Pra, prej kohësh, nëpërmjet kësaj rruge është zhvilluar komunikacioni dhe tregtia ndërmjet Prizrenit e Shkupit dhe anasjelltas.

Për kohën e ndërtimit të saj nuk ka të dhëna as gojore e as të shkruara, por në bazë të ngjashmërisë së saj me Urën e Gurit të Qytetit, vihet në përfundim se këto dy ura janë kohanikë, në fund të shek. XV, ose në fillim të shek. XVI.

Ura e Gurit në Grykën e Lumbardhit është urë me përmasa të vogla, njëharkore, e ndërtuar me gurë lumi cilësor, ndërsa harku i saj është me gurë të përpunuar të lidhur ndërmjet vete me llaç gëlqeror. Përmasat e saj janë: Gjatësia 20 m (e përafërt), gjerësia 3,5 m. Lartësia e harkut 13 m, lartësia e tij 6 m.

Skajoret e urës janë nga guri i përpunuar, me këto dimensione: 45x15x70 cm. Traseja e urës është e shtruar me kalldrëm. Ura ka një trajtim të pasur artistik e estetik dhe përshtatet në peizazhin shkëmbor të Grykës së Lumbardhit që shtrihet në horizontin e saj.

Me asfaltimin e rrugës dhe ndërtimin e urës së re, më 1955, që kalon fare pranë Urës së Vjetër, ndryshuan rrethanat. Ura e Vjetër e humbi funksionin primar që e ushtronte ndër shekuj, tani nëpër të kalon vetëm ndonjë kalimtar rasti, kështu ajo pothuajse bëhet joaktive, ndërkaq kjo gjendje reflektohet edhe në kujdesin e shoqërisë ndaj saj.

Ndonëse ajo është ndër monumentet e rralla origjinale që ka mbërri në ditët tona, ajo nuk mirëmbahet. Gjendja e saj është kritike, traseja e urës është e mbushur me zhavorr e barishte, skajoret janë dëmtuar, ka edhe dëmtime tjera strukturale etj.

Me karakteristikat që i përmban kjo urë i takon grupit të urave periudhës Osmane të ndërtuara në këtë regjion. Paraqet ndërtimin e vetëm të këtij lloji, që është ruajtur në gjendje origjinale deri në ditët e sotme, dhe si të tillë ka vlera të larta arkitektonike dhe shkencore.

The post Ura e vjetër në grykën e Lumbardhit appeared first on Prizreni Sot.

Lagjja e Tabakhanës ka marrë këtë emër pasi që aty bëhej përpunimi i lëkurës me të gjitha proceset përkatëse: larja, tharja, ngjyrosja etj.

Në fund të shek. XIX në këtë lagje kanë punuar qindra punëtorë për përpunimin e lëkurës (tabakët).

Secili prej tyre ka pasur punëtorinë për tharjen e lëkurës, gropat e gëlqeres për zhytjen e lëkurës, tinarët në lum për shpëlarjen e lëkurës dhe dybekun për shtypjen e ujit.

Zeja e tabakëve është ndër më të vjetrat në Prizren dhe ka pasur ndikim të madh në tregun ekonomik dhe zhvillimin tregtar të qytetit. Arkitektura e Tabakhanës i është përshtatur nevojave të punës: janë hapur kanale dhe jaze për të shfrytëzuar ujin e lumit.

Kompleksi i Tabakhanës përfshinë këto objekte: objektin administrativ, punëtorinë e lëkurës, mullirin dhe objektet tjera përcjellëse. Pas Luftës së Dytë Botërore kjo veprimtari pakësohet dukshëm pas themelimit të kooperativës për përpunim të lëkurës.

Në vitet vijuese kjo zeje edhe më tepër pakësohet kështu që në vitet ’80 të shek. XX aty mbetet vetëm një objekt ku bëhet vetëm blerja (pranimi) e lëkurës.

Pas vërshimeve të 17-20 nëntorit 1979, Tabakhana pothuajse tërësisht u shkatërrua dhe humbi pamjen e vet karakteristike, kështu që tani kanë mbetur vetëm mulliri dhe depoja e lëkurës.

The post Tabakhana (përpunimi lëkurës) appeared first on Prizreni Sot.

Gërmimet rezultuan me zbulimin e një Statio (stacion rrugor) që gjendej i lokalizuar përgjatë rrugës së njohur Via Lissus-Naissus.

Përpos materialit të ndryshëm të luajtshëm arkeologjik, në kuadër të kësaj tërësie arkeologjike, u identifikua një Mansio (bujtinë rrugore) me disa anekse, e ku spikatej një Thermae (banjo tipike romake).

Me siguri pjesë të kësaj bujtine duhet të kenë qenë edhe Mutatio apo stacione për këmbimin e kuajve të lodhur me të freskët, shërbime këto që ofroheshin pothuajse në çdo stacion rrugor përgjatë ‘autostradave’ romake gjatë gjithë periudhës romake. /Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Lokaliteti Romak në Poslisht: Villa Rustica; Statio; Mansio appeared first on Prizreni Sot.

Lagjja e “Tabakhanes”ka marrë këtë emër pasi që aty bëhej përpunimi i lëkurës me të gjitha proceset përkatëse: larja, tharja, ngjyrosja etj.

Pas vërshimeve të nëntorit 1979, Tabakhania pothuajse tërësisht u shkatërrua dhe humbi pamjen e vet karakteristike, kështu që tani kanë mbetur vetëm mulliri dhe depoja e lëkurës.

Mulliri i Tabakhanes është ndërtuar në shek. XVIII. Ka planimetri drejtkëndëshe, të mbuluar me kulm treujor. Hapësira e saj është e ndarë në dy pjesë, ku gjendet dhoma e mullinjxhinjve, dhe hapësira tjetër ku gjenden hyrja, dy gurë për bluarje të drithit, vendi për drithëra të pa bluara, vendi për drithëra të bluara dhe kanali i ujit.

Prej kohës kur është ndërtuar e deri më sot mulliri ka pësuar rinovime të shumta.

Gjatë vërshimeve të vitit 1979 është rrënuar një pjesë a madhe e strukturës së mureve.

 Tani nga gjendja origjinale kanë mbetur një pjesë e strukturës së mureve nga guri dhe qerpiçi në pjesën perëndimore dhe jugore.

Mulliri i Tabakhanes është i vetmi mulli aktiv në Prizren, dhe paraqet një dëshmi materiale të mënyrës së përpunimit të miellit në të kaluarën. /Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Mulliri në Tabakhane appeared first on Prizreni Sot.

Ndërtuesi i këtij hamami supozohet të jetë Shemsudin Ahmed Beu.

Në mungesë të burimeve të shkruara, nuk dihet se deri në cilin vit është përdorur si hamam, por dihet se hamami nuk ka kryer funksionin e tij fillestar në mesin e shek. XIX kur mbi hapësirën e ngrohtë është ndërtuar Kulla e Sahatit nga ana e Eshref Pashë Rrotullit.

Gjatë hulumtimeve arkeologjike të bëra në vitin 2003 në anën jugore të objektit janë konstatuar mbetjet e hapësirës së ftohtë (pjesa hyrëse) të hamamit mbi të cilën është ndërtuar objekti i banimit.

Në bazë të këtij fakti mund të konstatohet se hamami ishte pjesërisht i rrënuar që në shek. XIX. Objekti ishte lënë pas dore dhe shfrytëzohej nga banorët përreth si depo, deri në vitin 1972 kur filluan punët restauruese dhe konservuese.

Më 17 nëntor të vitit 1975 bëhet hapja solemne e objektit por me destinim të ri, pra bëhet shndërrimi i hamamit në Muze Arkeologjik. Muzeu trajton materialin arkeologjik nga lokalitete arkeologjike të regjionit të Prizrenit, gjegjësisht nga komuna e Prizrenit, Dragashit, Rahovecit dhe Suharekës.

Materiali i prezantuar ka një diapazon kronologjik të gjerë që nga neoliti i hershëm, eneoliti, periudha e bronzit, periudha e hekurit, periudha romake, mesjeta e hershme dhe mesjeta e vonë.

Objekti ka formë drejtkëndëshe dhe është ndërtuar me gurë të ndryshëm dhe tulla, ndërsa si material lidhës është përdorur llaçi gëlqeror. Kulmi ka shtatë kupola dhe tri qemerë, dhe të gjitha janë të mbuluara me pllaka të plumbit.

Sahat Kulla është ndërtuar me tulla të argjilës së pjekur. Dyshemeja e objektit është shtruar me pllaka guri të vendosura në vitet ’70 të shek XX kur objekti shndërrohet në muze arkeologjik.

E veçanta e këtij objekti është se në kuadër të hamamit është ndërtuar sahat kulla, dy objekte që fare nuk kanë lidhshmëri funksionale mes veti dhe paraqet një rast unik për shkak të një gërshetimi të tillë.

Në vitin 2008 kanë filluar punimet në restaurimin e objektit, por punët nuk janë përfunduar ende. Duke filluar nga viti 2014 janë bërë ndërhyrjet restauruese me ç’rast është bërë restaurimi i strukturës së mureve, konstruksionit të kulmit, duke përfshirë edhe zëvendësimin e mbulesës së plumbit dhe vendosjen e xhamave në hapjet e kupolave, rehabilitimi i sahat kullës, restaurimi i oborrit, dhe rregullimi i nyjeve sanitare që gjenden në aneksin e ndërtuar në oborr.

Muzeu Arkeologjik ka vlerë të jashtëzakonshme, pasi që paraqet një ndërtesë të veçantë me dy tipologji . Përveç vlerës arkitektonike dhe artistike, në muze prezantohen edhe eksponatet me vlerë të lartë historike dhe shkencore./ Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Kulla e Sahatit – Muzeu Arkeologjik appeared first on Prizreni Sot.

Në gjuhën arabe “Marash” d.m.th. vend freskimi.

Ky kompleks është i pasur me burimet nëntokësore të ujërave, dhe gurgullimat e ujërave të Lumbardhit.

Në kuadër të Kompleksit përveç bukurive natyrore dhe ajrit të pastër gjendet Lisi (Platanus) i vjetër mbi 450 vjet.

Ky kompleks është i pasur me trashëgimi arkitektonike që datojnë nga periudha të ndryshme.

Në pjesën lindore të saj gjendet Xhamia e Maksut Pashës e cila daton nga shek. XVII, tyrbeja e Haxhize-babës, mulliri i Shotmanit dhe i Sheh-Zades, gjashtë krojet “Topokli” dhe objektet e vjetra të banimi të shprehura në varg që dominojnë në këtë kompleks.

Gjatë viteve ’50 të shek XX janë rrënuar disa objekte në këtë kompleks si teqeja e Sheh-Zades, objekti i çajtores që ishte ndërtuar pranë lisit të vjetër mbi burimin e ujit, etj.

Pas vërshimit të ujërave që e goditën Prizrenin më 18 Nëntor 1979, një pjesë e objekteve të banimit që kanë qenë buzë lumit janë shkatërruar.

Krahas transformimeve të bëra gjatë viteve, me pasuritë e trashëgimisë natyrore dhe kulturore dhe pozitën e volitshme, Kompleksi i Marashit paraqet një lokalitet me rëndësi të madhe për qytetin./Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Kompleksi i Mahallës së Marashit appeared first on Prizreni Sot.

Është ndërtuar në vitin 1926-28 me kontributin e qytetarëve dhe kredive bankare.

Ndërtesa është projektuar dhe ndërtuar nga një kompani austriake. Objekti ka pasur elementet moderne të asaj kohe: turbinat e ujit, pjesën për pastrimin e ujit nga mbeturinat, kanalin, pajisjet për përcjelljen e ujit gjer në turbinë dhe gjeneratorin me fuqi 160 KW.

Për shkak të kërkesës së madhe të energjisë elektrike më 1936 është lëshuar në qarkullim gjeneratori i dytë me kapacitet të njëjtë. Objekti është formësuar në dy kate, në përdhesë është kthina e madhe ku janë të vendosura dy gjeneratorë dhe pajisjet tjera përcjellëse, kurse në dhomën tjetër kanë qenë aparatet për përcjelljen e rrymës.

Në katin e epërm ka qenë dhoma e inxhinerit që ka qenë edhe mbikëqyrësi i hidroelektranës. Fillimisht një pjesë e katit të parë ka qenë e mbuluar me kulm të rrafshët, dhe qasja në kulm realizohej nga ana veriore e dhomës së inxhinierit. Më vonë kulmi i rrafshët është mbuluar me kulm të pjerrtë një ujor të mbuluar me tjegulla argjile.

Arkitekti austriak ka zgjedhur vendin më të përshtatshëm për shfrytëzimin e ujit dhe është munduar që objektin industrial ta përshtatë me ambientin duke dhënë formën e një kështjelle si inspirim nga Kështjella e Epërme që gjendet në afërsi.

Në të njëjtën kohë dhe me të njëjtin stil janë ndërtuar edhe dy trafostacione që kanë shpërndarë rrymën nëpër qytetin e Prizrenit. Objekti është ndërtuar nga gurët e latuar të lidhur me llaç gëlqeror, me këndet e punuara me tulla të plota. Konstruksioni meskatësh është punuar nga druri.

Kulmi i rrafshët është punuar me beton të armuar. Dritaret kanë formë drejtkëndëshe, me hapje gjysmëharkore në pjesën e sipërme. Dera hyrëse në përdhesë është punuar nga dru bungu, me hapje gjysmëharkore në pjesën e sipërme.

Hidrocentrali ka furnizuar qytetin e Prizrenit me rrymë elektrike prej vitit 1929 deri në vitin 1973. Në vitin 1979 kjo ndërtesë e rëndësishme për historinë industriale të qytetit është shndërruar në Muze të Energjisë Elektrike të Kosovës.

Gjatë adaptimit të ndërtesës në muze janë bërë punët restauruese, ndërrimi i dritareve në etazhe, suvatimi i enterierit, restaurimi i mureve nga ana e jashtme, plotësimi i fugave me llaç çimentoje, adaptimi i hapësirës me pajisjet e rrymës në përdhesë si dhomë e ekspozitës, rregullimi i oborrit, dhe ndërtimi i nyjeve sanitare në oborr.

Hapësira në katin e parë është shndërruar në bufe. Në oborr janë vendosur aparate nga elektranat e ndryshme të Kosovës. Pas adaptimit të objektit në muze kjo dhomë është shndërruar në restorant.

Muzeu i Energjisë Elektrike i vendosur në një ndërtesë historike “Hidrocentrali” paraqet një shembull unik për Kosovën, për trajtimin e objekteve industriale si trashëgimi kulturore. Muzeu ka funksionuar deri në mes të viteve 1980’ta. Pas një periudhe të gjatë të mungesës së mirëmbajtjes, në vitin 2011 me donacion të Ambasadës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, është hartuar projekti i restaurimit nga QRTK Prizren dhe CHwB.

Punët restauruese kanë filluar në vitin 2012, me ç’rast janë bërë këto punime: Restaurimi i strukturës së mureve; ndërtimi i kulmit të ri, restaurimi i mureve nga ana e brendshme, konservimi i dritareve dhe derës origjinale në përdhesë, dhe restaurimi i oborrit. Pas përfundimit të punëve restauruese, muzeu planifikohet të rikthehet në funksionin e Muzeut të Energjisë Elektrike.

Hidrocentrali me pozitën e saj karakteristike, harmoninë me ambientin rrethues, karakteristikat arkitektonike si ndërtesë me arkitekturë të veçantë të fillimit të shek. XX, dhe me elementet origjinale të ruajtura paraqet një monument me vlerë të madhe artistike, historike, shoqërore, rariteti dhe shkencore jo vetëm për Kosovën, por në përgjithësi për rajonin./ Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Hidrocentrali – Muzeu i Elektroekonomisë appeared first on Prizreni Sot.

Është ndërtuar në vitin 1563-74, nga Gazi Mehmet Pasha, Sanxhakbej i Shkodrës më 1573-4. Në portën kryesore është vendosur pllaka me mbishkrim (1833) e cila tregon datën e restaurimit të hamamit nga ana e vëllezërve Tahir dhe Mehmed Pashë Rrotulli. Hamami gjendet në kuadër të ansamblit arkitektonik të themeluar nga Gazi Mehmet Pasha, ku gjenden Xhamia e Bajraklisë, shkolla e mesme (medresa), shkolla fillore (mejtepi), biblioteka dhe mauzoleumi (tyrbja).

Hamami është i llojit “çifte hamam” që është përdorur nga të dy gjinitë në të njëjtën kohë. Është ndërtuar me gurë të ndryshëm. Pjesa e hamamit për meshkuj është pak më e madhe se pjesa tjetër për femra.

Hamami ka të gjitha hapësirat që kanë hamamet e këtij lloji, pra përbëhet prej pjesës hyrëse (pjesa për pritje si dhe për pije), pjesës së garderobës, pjesës qendrore ku bëhej larja, djersitja, dëfrimi si dhe pjesës së kaldatores që gjendet në pjesën jugore të objektit.

Hamami është ndërtuar nga gur të ndryshëm në kombinim me tulla. Muret kanë një trashësi rreth 90 cm, të suvatuara nga ana e brendshme. Pullazi i objektit ka dy kupola të ndërtuara mbi tambure, në pjesën e ftohtë (pritja) dhe nëntë kupola të vogla që janë mbi pjesën e ngrohtë të Hamamit. Pjesa e garderobës dhe kaldatores është e mbuluar me qemerë. Mbulesa është me tjegulla në pjesën e ftohtë, ndërsa me pllaka të plumbit në pjesët tjera.

Deri në vitet 1964 Hamami ka qenë i rrethuar me lokale me ç’rast bëhet rrënimi i lokaleve dhe fillojnë punët restauruese-konservuese. Edhe në vitet 70 të shek. XX bëhen disa renovime ku pastaj lihet në mëshirë të kohës.

Gjatë viteve 2013-2017 në kuadër të projektit të hartuar nga QRTK Prizren dhe të mbështetur nga UNESCO, janë implementuar ndërhyrjet restauruese me ç’rast është bërë rehabilitimi i strukturës së kulmit, respektivisht kupolave, dhe vendosja e shtresave të mbulesës së kulmit.

Punimet më pas, në vitin 2018 kanë vazhduar me mbështetje të MKRS-së, ku janë bërë restaurimi i pjesës së jashtme të mureve.

Prej vitit 2000 pjesa e ftohtë e Hamamit shfrytëzohet si galeri për organizimin e aktiviteteve të ndryshme kulturore, artistike dhe edukative. Hamami paraqet njërën prej ndërtesave publike më karakteristike të periudhës Osmane në Prizren, me rëndësi të jashtëzakonshme historike, arkitektonike, shoqërore dhe mjedisore./ Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Hamami i Gazi Mehmed Pashës appeared first on Prizreni Sot.

Mbi Lumbardhin e Prizrenit, në rrjedhat e historisë, u ngritën shumë ura por pa dyshim më e veçanta që u shndërrua në simbol të qytetit është Ura e Gurit. Ura e Gurit gjendet në qendrën e qytetit të vjetër.

Në anën lindore të saj gjendet Ura e ,,Arastës”, kurse në anën perëndimore gjendet Ura e ,,Naletit”. Ura lidh drejtpërsëdrejti sheshin Shatërvan (në anën e majtë të lumit) dhe Saraçhanën (në të djathtë të lumit).

Burimet historike nuk ofrojnë të dhëna për kohën e saktë të ndërtimit të saj. Në bazë të materialit, stilit, teknikës së ndërtimit, supozohet se ura është ndërtuar kah fundi i shekullit XV, ose në fillim të shekullit XVI.

Ura e vjetër është e ndërtuar me gurë cilësorë të përpunuar dhe të lidhur ndërmjet vete me llaç gëlqeror. Ura e vjetër ishte triharkore, harku i mesëm ishte më i madh, kurse harqet anësore më të vogla.

Gjatësia e urës së dikurshme ishte përafërsisht 30m, ndërkaq e urës së tanishme është 17m. Gjatësia e harkut të madh është 10m, lartësia 5m. Gjatësia e harqeve anësore 4m, lartësia 3m. Ura ka edhe një hark të vogël ndihmës me gjatësi 103cm dhe lartësi 160cm. Gjerësia e trasesë është 4,20m dhe është e shtruar me kalldrëm.

Ura ka një rrethojë prej 40cm që përcjellë nivelimin e saj dhe ka shërbyer vetëm për këmbësorë. Në rrjedhat e historisë, ura ka përjetuar disa ndryshime të mëdha. Ajo pësoi dëme serioze strukturale gjatë ndërtimit të shtratit të Lumbardhit, në vitet ‘60. Me këtë rast mbyllet krejtësisht harku i saj, në të majtë të lumit. Ndërkaq harku i anës së djathtë pësoi me rastin e ndërtimit të aksit rrugor, në anën e djathtë të lumit, më 1963.

Urës rreziku më i madh i erdhi nga faktorët natyrorë. Vërshimi i lumit më 17/18 nëntor të vitit 1979 shkaktoi rrënimin e urës në tërësi. Prizrenasit të mallëngjyer për shkatërrimin e urë u mobilizuan dhe sipas projektit të hartuar nga M. Gojkoviq, ing., më 5 qershor 1982 fillojnë punimet për rindërtimin e saj.

Punët restauruese i kreu Ndërmarrja e ,,Elanit”, nën mbikëqyrjen e Entit për Mbrojtjen e Monumenteve Kulturore të Prizrenit.

Ura e rindërtuar solemnisht u inaugurua më 17 nëntor 1982. Kështu ura natyrshëm vjen në ambientin e vet dhe vazhdon ta kryejë funksionin e urës për këmbësorë.

Duke marrë në konsideratë vlerat e mirëfillta të trashëgimisë, Ura e Gurit me vendimin nr. 2345 të datës 31 dhjetor 1948 vihet nën mbrojtje të shtetit. / Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Ura e Gurit appeared first on Prizreni Sot.

Në këtë lokalitet është dëshmuar vazhdimësia e jetës gjatë disa periudhave kohore si neolit i hershëm (kultura e Starçevës), neolit i vonë dhe i mesëm (kultura e Vinçës), eneolit (periudha e bakrit), periudha e bronzit, epoka e hekurit, periudha helenistike si dhe periudhat e antikitetit të vonë dhe të mesjetës së hershme.

Materiali arkeologjik i zbuluar në këtë lokalitet hulumtuar në disa sezone që pas viteve dy mijë të mileniumit tonë, nxori në pah fragmente të shumta të enëve nga argjila e pjekur, vegla pune nga guri, stralli dhe kocka, si dhe zbuku rime dhe objekte utilitare, monedha etj. Gjatë antikitetit të vonë, tarraca e sheshte e njohur me toponimin Gradishta e Vlashnjës, fortifikohet me mure të konstruktuara, karakteristike e rindërtimeve të periudhës së sundimit të perandorit Justinian, areal ky që përfshinte një sipërfaqe prej rreth 2 hektarësh, dhe me siguri që nga këtu është mbikëqyrur segmenti rrugor romak Via Lissus-Naissus (Lezhë-Nish), që besohet të ketë kaluar fare pranë kësaj qendre arkeologjike.

Fragmente të ndryshme të qeramikës me pikturim me vija gjeometrike janë dëshmuar këtu. Poashtu edhe thika stralli, këto të epokës së neolitit, gjegjësisht të Kulturës së Starçevës, mileniumi i gjashtë, p.e.s. Figurina të ndryshme antropomorfe janë zbuluara gjatë gërmimeve të decades së parë të mijëvjeçarit të dytë (2002-2010), nga të cilat spikatet një figurinë antropomorfe, një ekzemplarë tipik për Kulturën e Starçevës. Periudha e Neolitit të Hershëm.

Mileniumi i gjashtë p.e.s. Gjithashtu janë gjetur figurina zoomorfe zbuluar në Vlashnje, këto të periudhës së Neolitit të Hershëm, gjegjësisht të kulturës Starçevo, Mileniumi i gjashtë p.e.s Zgjon kurreshtjen një enë nga argjila e pjekur, me dekorim, poashtu zbuluar në këtë lokalitet, tipike për Kulturën e Vinçës, Mileniumi i tretë p.e.s. Janë gjetur edhe enë të ndryshme tryeze nga argjila e pjekur, të Periudhës së Bronzit.

Piktura shkëmbore e Vlashnjes, gjegjësisht Guva e Mrrizit me simbolin e pikturuar të spirales paraqet një vepër të botës artistikeshpirtërore të banorëve prehistorikë të këtij lokaliteti (vend kulti). Guva shkëmbore e këtij pikturimi ndodhet rreth 1,5 km në perëndim të vendbanimit të Vlashnjes në fshatin fqinj Kobaj.

Nga shumë gjetje të periudhave të ndryshme historike zbuluar në Vlashnje, spikat një monedhë argjendi e emetuar në vitin 55 p.e.s. Monedha ka një peshë prej 3.72 gramë dhe ishte vënë në qarkullim për nder të edilit të Kretës, Gnaeus Plancius./Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës

The post Lokalitet Arkeologjik shumështresor në Vlashnje appeared first on Prizreni Sot.

Ai lindi më 20 shkurt të vitit 1934, në fshatin Kollovoz të Kukësit. Gjatë studimeve në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës (sot Universiteti Luigj Gurakuqi), Nela u përjashtua për bindjet e tij kundër diktaturës, si element destruktiv.

Puna e tij e parë ishte si mësues në shkollën fillore të Planit të Bardhë, në Mat. Por shumë shpejt u dëbua edhe nga ky fshat për shkak të aktivitetit të dyshimtë: u lexonte nxënësve poemat e tij.

Më vonë arriti të përfundonte Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës me korrespondencë. Punoi si mësues në fshatra të ndryshme, si Krumë, Lojmë dhe Shishtavec, deri në vitin 1967, kur u transferua në Topojan. Aty kontrollohej vazhdimisht, u mor në paraburgim shumë herë dhe kufizohej mbi llojin e punës që mund të bënte dhe ku mund të jetonte.

Më 26 prill 1967, bashkë me të shoqen, Lavdien, kaluan kufirin me Kosovën. U arrestuan nga ushtarët jugosllavë dhe u burgosën në burgun e Prizrenit.

Më 6 maj 1967, jugosllavët i kthyen në pikën kufitare të Morinës, në këmbim të shqiptarëve nga Kosova, që qeveria komuniste e Enver Hoxhës ia dorëzonte policisë sekrete jugosllave, UDB-së.

Më 22 maj 1967, u dënua me pesëmbëdhjetë vjet burg për kalim të paligjshëm kufiri. E gjithë pasuria e tij u konfiskua. E shoqja u dënua me dhjetë vjet burg. Më 8 gusht 1975, iu shtuan edhe tetë vite të tjera. U lirua më 19 dhjetor 1986, por vetëm për një kohë të shkurtër.

Më pak se një vit më vonë, më 12 tetor 1987, u internua në fshatin Arrën për 5 vjet.

Më 24 qershor 1988, Gjykata e Lartë hodhi poshtë kërkesën e Lavdie Nelës, dhe ai u dënua me varje. Miratimi përfundimtar i dënimit me vdekje nga Kryetari i Presidiumit të Kuvendit Popullor, Ramiz Alia, çoi në ekzekutimin e tij më 10 gusht 1988, në mes të qytetit të Kukësit.

Pasi u ekspozua gjatë gjithë ditës së 10 gushtit, u varros vertikalisht në vrimën e krijuar nga heqja e një shtylle. Është dekoruar me medaljen “Martir i Demokracisë” nga Presidenti i Republikës.

Vetëm pas 30 vitesh, bashkia e Kukësit, në vitin 2018, vendosi bustin e tij dhe rindërtoi shtëpine muze në Kollovoz, fshatin e lindjes, ndërsa emrin e tij e mban gjimnazi i qytetit.

Njëra nga poezitë më të njohura të Havzi Neles

O LIRI, O VDEKJE

Nuk them se jam trim, jo as frikacak,

Thellë n’afshet e shpirtit më grafllon guximi;

Vdekja për liri nuk më tremb aspak,

Si e duron robninë zemra e nji trimi?!

Pse or pse t’kem frikë, frikë se mos po vdes?!

Oh, çfarë marrie, ndoshta faj për mue!

T’ecësh zvarrë si krimb, t’mos jesh kurrë serbes,

Këtë s’ia fali vetes, kjo më ban me u mendue.

Pse t’më dhimbset jeta, pse u dashka kursye?

Veç me përtypë bukën, me u rropatë si kalë?

Pa nji fjalë ngushllimi, pa nji ditë lumnie,

Unë skllav i bindun, tash, kur s’jam as djalë.

Deri kur durim, deri kur me shpresë?

Jo, jo, mos m’i thoni, këto fjalë nuk i due.

Me durim e shpresë nuk due te vdes.

Si jeta dhe vdekja duhen meritue.

S’meriton asnjenën kur mbetesh gur varri

Ndaj rri e mendohem jetës me i dhanë fund.

Le të kënaqet hasmi, le të qeshë i marri!

Liria më thërret, vdekja nuk më tund.

The post Havzi Nela appeared first on Prizreni Sot.

Shkruan: Bekri Murselaj

Në këtë roman jepen pamje, fakte dhe dëshmi për përpjekjet e popullit tonë për liri.

Një roman që lexuesin do ta njoh me të kaluarën jo aq të largët, kryesisht kohën nën okupimin jugosllav. Ky roman dokumentar shënon gjithë përpjekjen e popullit tonë, kryesisht të viteve ’80-90 në Kosovë.

Romani fillon prej demonstratave të viteve ’81, 83, 89, me helmimin e nxënësve në shkolla në vitet ’90 dhe formimin e forumeve dhe shoqërive të ndryshme kulturore-artistike etj.

Në këtë roman lexuesi do njihet me periudhën më rëndësishme për lirinë e Kosovës. Me këtë roman autori dëshmon një rrëfim dokumentues  dhe historik që tashmë është bë një zë i fuqishëm në prozë dhe poezi. Autori tashmë është zë i fuqishëm kryesisht me temën historike dhe atdhetare. Autori në fjalë Murat Gashi, me këtë roman dëshmon një mjeshtri dhe pjekuri artistike, pa imponime dhe promovime te lexuesi, por me punë dhe përkushtim të fuqishëm

The post Një roman dokumentar appeared first on Prizreni Sot.

Kjo ndërhyrje po realizohet në kuadër të programit “Masat Preventive, Ndërhyrjet Emergjente” financuar nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Projekti i hartuar nga punonjësit profesional të Qendrës Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren, synon t’i rikthejë shkëlqimin e munguar kësaj pasurie të trashëgimisë kulturore, nëpërmjet restaurimit të elementëve konstruktive dhe arkitektonike të objektit.

Pas një periudhe të gjatë problemesh në lidhje me restaurimin e shtëpisë e njohur si shtëpia e familjes “Lokvica” punimet e rinisura po ecin me ritme të përshpejtuara.

The post Nis restaurimi i ndërtesës  e njohur si shtëpia e familjes Lokvica në Prizren appeared first on Prizreni Sot.

Përmes fotografive dhe skicave janë prezantuar monumentet më të veçanta të trashëgimisë kulturore të qytetit të Prizrenit, të cilat përshkruajnë evoluimin e trashëgimisë arkitekturore që nga antikiteti e deri tek shtëpitë tradicionale të shekullit XIX-XX.

Në hapje të kësaj ngjarje, Drejtori i Qendrës Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren Samir Hoxha, tha se “jam shumë i lumtur që në kuadër të zbatimit të kalendarit të përbashkët kulturor Kosovë – Shqipëri, na u dha mundësia që të bashkëpunojmë me Drejtorinë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore të Beratit, dhe përtej kësaj përmes kësaj ngjarje të përfitojmë nga shkëmbimi i përvojave të ndërsjella.

Ekspozita ’’Tipologjitë e Objekteve të Trashëgimisë Kulturore të Prizrenit’’ është një fillim i mbarë i bashkëpunimit ndërmjet dy institucioneve simotra, andaj besoj që në të ardhmen ky bashkëpunim do të thellohet edhe më tepër në dobi të komunikimit të ndërsjellë”.

Ndërsa Drejtori i Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kuturore në qytetin e Beratit Eugen Kallfani në cilësinë e nikoqirit tha se “ndjehet tejet i lumtur që pret vëllezërit nga Prizreni, andaj ky aktivitet do të sjellë rritjen e bashkëpunimit dhe shkëmbimin e eksperiencave ndërmejt profesionistëve të dy vendeve”.

Kjo ekspozitë do vazhdojë të jetë e hapur për të interesuarit gjatë ditëve në vijim në Qendrën Mesjetare në Berat.

The post Në Berat u hap ekspozita “Tipologjitë e Objekteve të Trashëgimisë Kulturore të Prizrenit” appeared first on Prizreni Sot.

Ymer Berisha

Atdheu i lirë, detyrim dhe nderë
Sot, nesër, gjithmonë, e përherë
Jetën dhe vdekjen ia dhashë lirisë
Heroizmin, luftës,
…, Shqiptarisë.

Kushtrimi i popullit, jo shpesh na thërret
Po lëshuam rastin, të gjallë kemi vdekë.
Jeta më është dhënë, ta jetoj me nderë
Shqiptar linda, Shqipërinë duhej bërë.

Krismat nga Prekazi, Gurbardhin, trazuan,
Profesor jo më, atë çast u betova,
luftëtar lirie,
…, luftëtar lirie atë ditë u gradova.

Amanet ndër shekuj, detyrim për ne,
Lindje edhe vdekje i dhashë për atdhe.
Vdekja me patjetër doja t’ më nderonte,
Vetëm si hero, Kosova më donte.

Librin dhe nxënësit, kur i përshëndeta,
Me atë çast kujtimi, me mori dhe vdekja.
Rrëmbeva pushkën për ta bërë Shqipërinë
Në altar lirie gjeta dashurinë,
…, në altar lirie gjeta madhështinë.

Tash i qetë pushoj, lart në përjetësi
Tok, me zotin bashkë, për një Shqipëri.
Një ditë pyeta zotin, si bëhet Shqipëria?
Më tha:
…, tregoju Shqiptarëve,
…, përgjigjen e gjeni te nderi e dija!

Prizren, Maj 2022

The post Lajmëtari i Lirisë appeared first on Prizreni Sot.

Shtëpia e familjes Bardhi, bazuar në stilin arkitektonik, teknikës dhe materialit të ndërtimit, konsiderohet të jetë ndërtuar në shekullin XIX. Është ndërtesë dykatëshe, e ndërtuar me material prej guri dhe qerpiçi, të sistemit “bondruk” me trarëza prej druri. Shtëpia ka shërbyer gjatë gjithë kohës për funksion banimi, ndërsa së fundmi për një kohë të gjatë ka qenë e pabanueshme.

Sipas raporteve dhe hulumtimit që janë bërë gjatë inspektimit të kësaj ndërtese nga punonjësit profesional të Qendrës Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren, është konstatuar se pasi që për një kohë të gjatë nuk është investuar në mirëmbajtjen e saj, janë shfaqur shumë probleme në këtë ndërtesë të cilat mund ta rrezikojnë në tërësi atë.

Andaj marrë për bazë këtë fakt, nga QRTK Prizren është hartuar projekti i restaurimit dhe konservimit për tu bërë pjesë e programeve të financimit nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Republikës së Kosovës.

The post Shtëpia e Familjes Bardhi në Prizren po i nënshtrohet restaurimit appeared first on Prizreni Sot.

Ekspozita “Trashëgimia e Prizrenit në Berat” do të prezantoj monumentet më të veçanta të trashëgimisë kulturore të qytetit të Prizrenit, ku do të prezantohen 21 monumente më karakteristike që përshkruajnë evoluimin e trashëgimisë arkitekturore nga antikiteti e deri tek shtëpitë tradicionale të shekullit XIX-XX.

The post Qendra Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren hap ekspozitë në qytetin e Beratit appeared first on Prizreni Sot.

“Organizatorët e festivalit ftojnë të gjithë krijuesit dhe interpretuesit e këngës së muzikës së lehtë nga të gjitha trevat shqiptare në konkurrim për pjesëmarrje në këtë edicion.Konkursi për pranimin e këngëve është i hapur deri më 06 qershor 2022.

Informatat më të hollësishme në lidhje me kushtet dhe rregullat për konkurrim mund t’i gjeni në:

The post Zambaku i Prizrenit hap konkursin për këngët pjesëmarrëse në edicionin e 33-të të festivalit appeared first on Prizreni Sot.

Siç bënë të ditur Qendra Rajonale për trashëgimi Kulturore në Prizren, aktualisht po zhvillohen punimet në këto dy ndërtesa, përderisa pritet që së shpejti të fillojnë ndërhyrjet emergjente edhe në ndërtesat tjera në këtë lagje.

Ndërhyrjet restauruese – konservuese në këtë lagje, vijnë si rezultat i nevojës së domosdoshme për ndërhyrje në disa prej ndërtesave, gjendja e të cilave ka degraduar për vite me radhë.

Qendra Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren, falënderon Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Komunën e Prizrenit, shoqërinë civile në Prizren si dhe të gjitha palët e involvuara në këtë proces për angazhimin maksimal, përfshire këtu dhe pronarët e ndërtesave të lagjes të cilët treguan gatishmëri për t’u bërë palë në këtë proces tejet të ndërlikuar por shumë të rëndësishëm për të ardhmen e tyre por edhe të qytetit të Prizrenit.

Rruga “Marin Barleti” zë pjesën kyçe të Qendrës Historike të Prizrenit, ndaj dhe revitalizimi urban dhe shoqëror i tij, do të ndikon në krijimin e kushteve optimale për ruajtjen e vlerave të trashëgimisë kulturore në qytetin e Pizrenit.

Prill, 2022

The post Fillojnë punimet për restaurimin e shtëpive të familjes Morina në rrugën Marin Barleti në Prizren appeared first on Prizreni Sot.

Pjesë e kësaj tryeze ishin organizatorët e festivalit ” Hasi jehon” dhe përfaqësues të ansambleve foklorike, ekspertë dhe  përfaqësues të institucioneve të ndryshme.

Në këtë tryezë, është prezantuar rregullorja e re për organizimin e festivalit folklorik ” Hasi jehon”, e cila sipas drejtorit të këtij festivali, Haziz Hodaj, ka lindur si nevojë që kjo ngjarje kulturore të ketë një dimension dhe status të ri, e cila edhe na obligon pas vendimit që jemi duke e pritur nga MKRS që të pranohemi si aset në Mbrojtje të Përhershme.

Kjo rregullore e paraqitur mbrëmë nga ekspertë të angazhuar në hartimin e saj, po shihet si një qasje krejtësisht ndryshe dhe më pozitive për festivalet, nga profesori universitar dhe koreografi, Dilaver Kryeziu.

Njëri nga hartuesit e kësaj rregulloreje, prof.dr Arsim Canolli, tha se përmes ndryshimeve të parapara në rregullore po tentojmë të krijojmë një dialog kulturor ndërshiptar, si dhë në shërbim të tejkalimit të sfidave të festivaleve dhe ansambleve.

Për këtë qasje të re të festivalit ” Hasi jehon” dhe jo vetëm, kërkohet mbështetje më e madhe nga ministria e Kulturës dhe komunat, vijoi më tej profesor Canolli. Samir Hoxha, drejtor i QRTK në Prizren, tha se përkundër faktit se ishim optimist që aplikimi i festivalit ” Hasi jehon”  në MKRS që të pranohet si aset në mbrojtje të përhershme vitin e kaluar, një gjë e tillë ende nuk ka ndodhur.

Por shpresojmë se komisioni përkatës i Ministrisë do të rishqyrtoj këtë kërkesë në fund të muajit prill, dhe vendimi të shpallet para mbajtjes së edicionit të radhës së festivalit.

Gatishmëri për të mbështetur festivalin ku kultivohen dhe promovohen vlerat e trashëgimisë kulturore dhe shpirtërore mbarëshqiptare, shprehu drejtori i DKRS në Prizren, Adem Morina.

Pjesë e kësaj tryeze ishin edhe përfaqësuesit e ansambleve folklorike, të cilët e vlerësuan të rëndësishme si dhe dhanë mendimet dhe sygjerimet e veta rreth kësaj rregulloreje, duke bashkëbiseduar me hartuesit e saj. Edicioni i radhës së festivalit ” Hasi jehon”, do të mbahet nga datat 5,6 dhe 7 maj në Gjonaj. / Tv Prizreni

The post PREZANTOHET RREGULLORJA E RE PËR FESTIVALIN ” HASI JEHON”, ORGANIZATORËT ENDE NË PRITJE TË VENDIMIT NGA MKRS QË FESTIVALI TË SHPALLET ASET NË MBROJTJE TË PËRHERSHME appeared first on Prizreni Sot.

Këtë vit “Hasi Jehon” do të mbahet me 5, 6 dhe 7 maj në mabient të hapur.

Postimi i plotë:

5, 6 dhe 7 maj

Festivali Folklorik

“Hasi Jehon 2022”

The post Festivali “Hasi Jehon”, këtë vit mbahet me 5,6 dhe 7 maj në embient të hapur appeared first on Prizreni Sot.

Ky Institucion nga koha e themelimit kishte vështirësitë e veta por megjithatë kishte vepruar në kontinuitet të plotë, meçërast vazhdueshëm është marrë me evidentimin, mbrojtjen, ruajtjen, studimin, valorizimin, konservimin, restaurimin, prezantimin, publikimin e trashëgimisë kulturore konform normave dhe konventave botërore. Andaj nuk duhet harruar në asnjë moment shumë prej punëtorëve të zellshëm të cilët për dekada të tëra dhanë përkushtimin e tyre në këtë fushë.

Muhamed Shukriu ishte themelues dhe drejtor i këtij institucioni siç quhej aso kohe Entit për Mbrojtjen e Monumenteve Kulturore dhe të Natyrës – Prizren 1967-1981. Gjatë kohës sa e udhëhoqi këtë inistucion ishte ideator dhe realizues i një sërë ndërmarrjeve me interes kombëtar, siç janë: Kompleksi i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, Muzeu i Elektro-Ekonomisë së Kosovës, Muzeu Arkeologjik, Hamami i Gazi Mehmed Pashës, Xhamia e Sinan Pashës, Shtëpia e Musa-Efendi Shehzades, Kapela e Shtjefën Gjeçovit në Zym të Hasit e shumë projekte të tjera të cilat edhe sot i rezistojnë kohës.

Në vitin 2017 iu nda post mortem mirënjohja për veprimtari në fushën e trashëgimisë kulturore nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit me rastin e shënimit të 50 Vjetorit të Qendrës Rajonale të Trashëgimisë Kulturore në Prizren. Po këtë vit me emrin “Muhamed Shukriu” u vendos çmimi vjetor për menaxhimin e trashëgimisë kulturore nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës.

I ndjeri Muhamed Shukriu mbetet një ndër emrat që la gjurmë të pashlyeshme në fushën e trashëgimisë kulturore në regjionin e Prizrenit dhe më gjerë.

QRTK Prizren 2022

The post Muhamed Shukriu ndër emrat që la gjurmë të pashlyeshme në fushën e trashëgimisë kulturore në regjionin e Prizrenit appeared first on Prizreni Sot.

Shtatëlartë malësori krenar
Stërvitur kalëron shkathtë
Veti aristokrate i fisit të lashtë
Reziston ajrin nisur për në Vlorë.

Mjegullë ftohtë në detyrë të shenjtë
Ora nuk premton duhet ngutur
Ftesë bëri Kuvendi Kombëtar
Për Kalorësin veshur burrëror në ngjarjen e shekullit.

Armët në brez mbi njëqindë kalorës
Koha vrapon pavarësia nuk pret
Në histori do shkrihen shkronjatë e artë
Kujtojnë hirësin fisnikun e Vlorës.

Atëbotë pushteti morri drejtim të gabuar
papritmas tek ura me shikjim të verbër
Në pellg gjaku bien bomba dhe revolverët
Sot emri i tij vazhdon të sundoj kohërat.

Simbol i besnikërisë dhe dashurisë
Është shtrirë në altarin e lirisë
Sot në heshtje dinjitoze u rivarros
Prehet i qetë burrështetasi në tokën e etërsisë.

tyran prizren spahiu
vargje poetike IV
mbaje ëndrrat gjallë

The post SOT (… mbi një shekull nga vrasja pabesë e Isa Boletini-t) appeared first on Prizreni Sot.